© 2015 door Spirit First  gemaakt met  Wix.com 

 

Voor een afspraak bel

024-6425983​

Manieren van Weten

 

Manieren van weten Waarheid, schoonheid, vreugde, betekenis, liefde en vrijwel al het andere dat er echt toe doet in het leven, bestaat alleen in bewustzijn en is fundamenteel subjectief. Toch heeft wetenschap nauwelijks enig benul van bewustzijn en heeft het geen methodes ontwikkeld om dit te onderzoeken. Hoe kunnen we bewustzijn onderzoeken en zo meer inzicht krijgen in dat wat werkelijk belangrijk is. Sri Aurobindo i beschrijft in onze normale wakkere staat vier soorten van weten. De wetenschap heeft de eerste van deze vier, het zintuiglijke weten geperfectioneerd en de geciviliseerde wereld is volledig gefundeerd op het objectieve weten dat het verzorgt. De andere drie, “weten door identiteit”, “ervaringsweten” en “introspectie” worden ontkend en vermeden.

 

Bewustzijn:

Er zijn diverse concepten van bewustzijn en de simpelste verdeling is in drie clusters: het materialisme, het integraal perspectief en de visie van puur bewustzijn.

 

Materialistische visie: De wereld is materie en bewustzijn springt voort uit de complexiteit van neurofysiologische processen die plaatsvinden in het brein. Omdat het afhankelijk is van een actief brein is het vooral de intrinsieke kwaliteit van een individu en omdat de materiële wereld wordt gezien als causaal gesloten, zien materialisten bewustzijn als causaal inactief en epifenomeen. (Matter is the only really real reality)

 

Visie van “puur” bewustzijn: scheidt alle inhoud en beweging van bewustzijn. Puur bewustzijn is zonder inhoud, structuur of beweging en volledig passief. In deze visie zijn alle activiteiten, processen van Natuur en mechanisch en onbewust. (Consciousness is the only really real reality)

 

Integrale visie: alleen Brahman ii, de absolute ultieme oorsprong van alles dat bestaat is van de aard van Saccidanandaii (een ondeelbare eenheid van absolute existentie, bewustzijn, bliss). Alles wat bestaat is ontstaan uit het (zelf-)weten van het Goddelijke. Bewustzijn is niet alleen individueel of transcendent, maar doorvlochten door de gehele manifestatie, niet alleen passief maar ook actief. Brahman is het (onpersoonlijke) Zelf van het universum, dat alles uit het eigen bewustzijn creëert. Daarmee is ons individuele bewuste zelf één met het bewuste wezen van het universum. Bewustzijn is niet alleen zijn getuige maar ook zijn God.

 

Het belang van bovenstaande concepten wordt belangrijk wanneer we ernaar kijken vanuit de betekenis en het doel van het leven. Vanuit een materialistische visie is er geen plaats voor de ziel en voor een eeuwig zelf. Het universum wordt gezien als leeg van bewustzijn, gedreven door mechanische wetten en kans. In dit perspectief zal het individu streven naar genot en overleving van de soort en zolang bewustzijn slechts epifenomeen is, is het hele idee van betekenis een illusie. Vanuit een integrale visie ontstaat een volledig ander perspectief. De gehele kosmos is een zich voortgaand ontwikkelende manifestatie van Goddelijk bewustzijn. Daarmee verrijst tenminste de mogelijkheid van een perfecte, goddelijke manifestatie in de toekomst en het verlangen naar een zinvol bestaan.

 

Ook in het onderwijs heeft het perspectief dat we kiezen grote effecten gehad. Het materialistische perspectief, dat alle weten als geconstrueerd ziet, leidt in de psychologie tot behaviorisme en gedragstherapie, uitgetest door onderzoek bij ratten. In het onderwijs leerden kinderen wat het systeem vond dat ze moesten weten, in ruil voor hoge cijfers. Het resultaat is een maatschappij waar introspectie geen kwaliteit is en waar mensen vrijwel alles doen voor financieel gewin. Vanuit een integraal perspectief moet het mogelijk zijn de krachten van bewustzijn te gebruiken voor welzijn, innerlijke groei en transformatie van de menselijke aard. De mogelijkheid tot de ontwikkeling van ware intuïtie verschijnt. 4 manieren van weten (Aurobindo):

 

  1. Weten door identiteit. Dit weten is inherent in het wezen

  2. Weten door intiem contact, zoals in onze ervaring van weten en voelen

  3. Weten door introspectie. (gesepareerd direct weten). Er is een scheiding tussen observator en observatie

  4. Weten door gewoon zintuig-gebaseerd weten van de fysieke wereld. Dit is volledig gescheiden en indirect door middel van fysieke waarneming.

 

Type 4 is door de wetenschap uitvoerig ontwikkeld, maar daarbij zijn de andere manieren van weten vrijwel volledig achtergebleven, terwijl zij onmisbaar zijn bij de belangrijke vragen in ons leven en bij onze fundamentele levenswensen. Om de manieren van weten te perfectioneren, moeten we eerst inzicht hebben in hoe de verschillende manieren van weten in onze cultuur nu hun plaats vinden.

 

  • (af)scheidend indirect weten: materialistische wetenschap en vrijwel de enige volledig erkende manier. 

  • (af)scheidend direct weten: slecht ontwikkeld omdat de waarnemer te weinig afstand heeft van het waargenomene en daardoor niet vrij is. Waarnemer en waarneming blijven teveel verstrikt. Tijdens introspectie is er altijd een deel van de geest dat commentaar geeft, oordeelt, vergelijkt. De oplossing voor deze vorm van weten is radicale terugtrekking van bewustzijn uit het mentale proces en kijken vanuit volledig ongebonden “waarnemer” bewustzijn. Bij deze ongebonden zelfobservatie is er een stille, niet oordelende , scherpe aandacht. Het is als verschil tussen een modderige sloot en een glasheldere vijver.

  • Weten door direct intiem contact. De gedachte hierachter is dat bewustzijn uiteindelijk één is en dat de wereld volledig één is, binnen- en buitenkant. Wanneer ons bewustzijn vrij is van ons eigen systeem, kan het contact maken met alles wat er is. Dit opent een wereld van mogelijkheden.

  • Weten door identiteit: Verdere innerlijke helderheid opent wegen om dit weten te ontwikkelen. De wereld is uitdrukking, manifestatie van bewustzijn en als we ons bewustzijn bevrijden van de betrokkenheid met ons kleine zelf, dan kan het zich identificeren met het originele creatieve bewustzijn en weet het alles op de manier waarop het Goddelijke weet, van binnenuit.

 

Vier domeinen van weten

Er is een groot onderscheid tussen de zogenaamde naïeve manier van weten en de expert manier. Een simpel vergelijke is als het kijken met het blote oog (naïeve manier) en het kijken met een telescoop (expert manier). Wanneer we dit onderscheid combineren met de bovenstaande verschillende manieren van weten, wordt duidelijk dat er uiteindelijk acht onderscheidbare manieren van weten zijn, die toegang bieden aan acht aspecten van realiteit.

 

  • Domeinen van weten

  • Objectief weten

  • Subjectief weten

  • Innerlijk weten

  • Zelf-weten

 

Alleen de eerste twee domeinen; objectief weten en subjectief weten zijn bereikbaar in het gewone waakbewustzijn. Voor de andere twee zijn innerlijk werk en het ontwikkelen van een “waarnemerbewustzijn” onvoorwaardelijk. Zie

 

Onze cultuur heeft een enorme vooruitgang geboekt met de expertvorm van objectief weten en alleen wanneer dit weten de antwoorden niet kent zijn we bereid verder te kijken en respecteren we subjectief weten. Alle vormen van innerlijk weten en zelf-weten worden in onze doorsnee cultuur in twijfel getrokken en gewantrouwd. Het mogelijke gevolg daarvan is dat we altijd een beperkt en afgeleid weten zullen hebben van de wereld. Om direct te kunnen waarnemen zijn het ontwikkelen van innerlijk weten en zelf-weten noodzakelijk. Om deze vormen van weten kwalitatief hoogstaand is een volledige controle van bewustzijn noodzakelijk en dit vraag een flinke hoeveelheid innerlijke discipline. Daarnaast zijn er in onze cultuur nog geen algemeen geaccepteerde ingeburgerde methodes aanwezig om dit weten te ontwikkelen. De enorme hoeveelheid gedetailleerde kennis en ervaring vanuit meditatie en yoga uit het Oosten kan ons hier enorm bij helpen.

 

Conclusie

 

Volgens Aurobindo heeft de meest effectieve en allesomvattende weg naar vrijheid, geluk en diepe psychologische kennis twee elementen:

  1. Ons centrum van bewustzijn vindt een nieuwe plaats door het uit de verstrikking met de activiteiten van het ego te tillen en het te brengen naar de een of andere tijdloze, onbeweeglijke, gelijkmatige staat.

  2. Een wezensverandering door jezelf te zien als een instrument voor de ziel om zo het werk van de ziel in de wereld te doen

 

Hoewel er een neiging kan bestaan het tweede eerst te doen is het beter stap 1. vooraan te zetten. Om 2. te kunnen zijn is een voldoende capaciteit van onthechting en innerlijke vrijheid onmisbaar. Bijzonder is het te zien dat 2. een toenemende compassie, wijsheid van en liefde voor anderen met zich meebrengt. De verbinding van je ziel met de ziel van de wereld en dus van het eigen bewustzijn met het hoogste bewustzijn is dan ook niet alleen de meest directe weg naar persoonlijk welbevinden, maar ook de meest krachtige methode om eigen psychologische kennis en meesterschap te verwerven.

 

(bewerking van: R.M. Cornelissen: Consciousness, knowledge and the future of humanity 2012; Spanda Journal: Consciousness and development 2.0)

 

i Sri Aurobindo: (15 August 1872 – 5 December 1950), geboren als Aurobindo Ghosh was een Indiase Nationalist en vrijheidsvechter. Daarnaast een van de meest vooraanstaande integrale filosofen van de 20e eeuw en goeroe en dichter

ii Saccidananda: is een beschrijving van de subjectieve ervaring van Brahman (de oneindige, suprême ziel) of de universele geest. Deze sublieme, zalige evaring van ongebonden, puur bewustzijn is een glimp van de ultieme realiteit.